ابو الفضل مير محمدى زرندى
115
تاريخ و علوم قرآن ( فارسى )
يك جا قرار دادهاى ( ابو جعفر مىگويد : در بين آنها « بسم اللّه الرّحمن الرّحيم » قرار ندادى ) و آن دو را در زمره سبع طوال ( 7 سوره طولانى ) قرار دادى . عثمان در جواب گفت : مرسوم پيغمبر ( صلّى اللّه عليه و آله ) اين بود ، هر وقت آيهاى نازل مىشد بعضى از نويسندگان را احضار مىفرمود و دستور مىداد اين آيات را در فلان سوره قرار دهيد و انفال از اولين سورههايى است كه در مدينه نازل گرديده و برائت هم از آخرين سورههاى قرآن است و قصههاى اين دو سوره به هم شباهت داشت و پيغمبر تا زمان رحلتش بيان نكرد كه سوره برائت از انفال است پس من خيال كردم كه جزء آنست لذا با هم و مقارن هم در يك جا نوشتم . . . 2 - از احمد نقل شده كه از عثمان بن ابى العاص روايت كرده مىگويد : من نزد رسول خدا بودم كه ناگاه چشم خود را به جايى خيره كرد و سپس پايين آورد و فرمود : اين جبرئيل است كه مىگويد اين آيات را در فلان جاى اين سوره قرار دهم : « إِنَّ اللَّهَ يَأْمُرُ بِالْعَدْلِ وَ الْإِحْسانِ وَ إِيتاءِ ذِي الْقُرْبى . . . » « 1 » . د - رواياتى است كه متعرضند پيغمبر اسلام ( صلّى اللّه عليه و آله ) ، فلان و فلان سوره را ( نامبرده شده ) قرائت مىفرمود كه كشف مىشود كه اين سورهها به همين ترتيب در عصر پيغمبر ( صلّى اللّه عليه و آله ) بوده است كه عبارتند از : 1 - روايتى است كه فقيه همدانى ( با سندى كه آن را توثيق كرده است ) از عيسى بن عبد اللّه قمى از امام صادق ( عليه السلام ) ، نقل مىكند كه پيغمبر خدا ( صلّى اللّه عليه و آله ) نماز صبح خود را با سوره « عَمَّ يَتَساءَلُونَ » و « هَلْ أَتاكَ حَدِيثُ الْغاشِيَةِ » و « لا أُقْسِمُ بِيَوْمِ الْقِيامَةِ . . . » مىخواندند « 2 » . 2 - روايتى است كه سيوطى از حذيفه نقل مىكند كه پيغمبر ( صلّى اللّه عليه و آله ) سوره بقره و آل عمران و نساء را مىخواند . و از صحيح بخارى نقل شده كه آن حضرت سوره اعراف را قرائت فرمود « 3 » . اين روايات كه ذكر شد به اضافه رواياتى كه در همين زمينه وارد شده و از ذكر آنها
--> ( 1 ) مدرك سابق و گفته : سند اين حديث حسن است . ( 2 ) مصباح الفقيه ، كتاب صلوة ، ص 307 . ( 3 ) الاتقان ، ج 1 ، ص 62 .